شما اینجا هستید

بخارا ؛ مروارید ایرانی آسیای میانه

بخارا ؛ مروارید ایرانی آسیای میانه

شهر زیبا و تاریخی بخارا که به بخارای شریف هم شهرت دارد پنجمین شهر بزرگ کشور ازبکستان است. این شهر در جلگه ای از رودخانه ی  زرافشان  و در جوار کانال شاهرود قرار دارد.

مردم این شهر که حدود سیصدهزار نفر جمعیت دارد به زبان فارسی تاجیکی سخن می گویند. شهر باستانی بخارا از قدیمی ترین و کهن ترین شهرهای فرارود است که بیش از دو هزار و پانصد سال قدمت دارد.

بخارا که در مسیر جاده ی ابریشم قرار دارد یکی از بهترین نمونه های شهرهای سده های میانی در آسیای مرکزی می باشد که خوشبختانه بافت تاریخی خود را هنوز دست نخورده نگهداشته است و به همین سبب گردشگران بسیاری را از تمام نقاط جهان برای تماشای جلوه های تاریخی و  زیبای خود به ازبکستان می کشاند.بافت تاریخی شهر بخارا در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت گردیده است.

بخارا را ایرانی ها با شعر بوی جوی مولیان رودکی می شناسند. اما امروزه از نهر زیبای مولیان فقط کانالی بیرون از شهر در راه سمرقند به جا مانده است.بخارای امروزی دارای دو بخش بخارای نو و بخارای کهنه می باشد. بخارای نو شهری امروزی است با ساختمان ها و آپارتمان هایی به سبک شوروی سابق اما بخارای کهنه هنوز هم  رنگ و بوی کهن خود را حفظ کرده است و درختان بزرگ و چند صد ساله ی آن بر زیبایی شهر افزوده اند.بخارای کهنه نمادهایی فرهنگی شبیه نمادهای فرهنگی ایران دارد.

آلو و پنبه مهمترین محصولات تولیدی کشاورزان بخارایی می باشند که آلو بخارا در ایران بسیار شناخته شده است و بسیار طرفدار دارد. والبته از نگارگری نگارگران بخارایی نباید غافل شد. مکتب نگارگری بخارا  شهرت جهانی دارد.

 جاذبه های گردشگری و تاریخی بخارا

 مقبره ی امیر اسماعیل سامانی

آرامگاه امیر اسماعیل سامانی که در مرکز شهر بخارا قرار دارد از مهمترین آثار باستانی در آسیای میانه به شمار می رود. تاریخ نویسان آغاز بنا نهادن و ساخت این مقبره را سال دویست و هفتاد و یک شمسی و پایان آن را سال سیصد و بیست و دو شمسی دانسته اند.قسمت های زیادی از این آرامگاه که کهن ترین مقبره ی ایرانی تاریخ دار در جهان است تا چند دهه ی پیشتر زیر خاک قرار داشته و به همین جهت از عبور زمان و هجوم  حوادث سالیان  دراز در امان مانده است.این آرامگاه دارای بنایی چهارگوش با طول و عرض ۱۰ متر در ۱۰ متر می باشد و گنبدی کروی دارد. ساختمان و معماری این مقبره شبیه ساختمان آتشکده های دوران ساسانیان است.

آرامگاه های بسیاری از این آرامگاه الگو برداری شده اند که از جمله ی آنان می توان به مزارهای  محمد علی جناح بنیان گزار پاکستان ، مزار قائد و آرامگاه کشته شدگان واقعه ی لهاک خان در شهر بجنورد اشاره کرد.مزار نوه ی امیر اسماعیل سامانی هم در این مکان قرار دارد.

 ارگ بخارا

این ارگ که زمانی به عنوان مرکز دولتی  شهر مورد استفاده قرار می گرفته است و زندان و مسجد و قصر حکومتی در آن قرار داشته است در جنگ جهانی دوم بر اثر بمباران بسیار آسیب دیده است. این ارگ در میدان ریگستان بخارا قرار دارد.

 

 ۳٫چهار منار

چهار منار مسجد نیست بلکه مدرسه ای تاریخی است که درسال ۱۸۰۷ میلادی به دستور نیاز کل ساخته شده است. هر چند در طول زمان حجره های اصلی و قسمت عمده ی دیوارهای حیاط این مدرسه از بین رفته اند اما ساختمان هایی از آن هنوز باقی مانده است.

 ۴٫لب حوض

لب حوض شناخته شده ترین و معروف ترین مکان شهر بخارا می باشد. این حوض ، حوض آبی با طول چهل و دو متر و عرض سی و شش متر و با عمقی پنج متری می باشد که زمان ساخت آن به سال ۱۶۲۰ میلادی می رسد. فرمان ساخت آن را شخصی به نام نادر دیوان بیگی صادر کرده است.این حوض و تقریبا دویست حوض دیگر به مانند مخزن های عظیم ذخیره ی آب جهت تامین آب شهر ساخته شده اند.این حوض ها با آب رودخانه پر می شده اند.

 

۵٫منار کلان

این منار که از نمادهای شهر بخارای شریف می باشد نزدیک هفت متر ارتفاع دارد و برای بالارفتن از آن باید از صدو چهار پله عبور کرد.

 مدرسه ی تاریخی میرعرب

میر عرب امام جمعه ی یمنی شهر بخارا در قرن شانزدهم میلادی بوده است. امیر عبدالله شیبانی این مدرسه را روبه روی مسجد و در نزدیکی منار کلان جهت تدریس این امام جمعه ساخته است.این مدرسه ، مدرسه ای اسلامی می باشد که در زمان حکومترانی حاکمان اتحاد جماهیر شوروی نیز اسلامیت خود را حفظ کرده است.

مدرسه ی الغبیگ

الغبیگ که از بزرگان بخارایی بوده در قرن پانزدهم میلادی سه مدرسه ساخته است. مدرسه ی الغبیگ یکی از آن سه مدرسه می باشد که در سال هزار و چهار صدو بیست ساخته شده است. این مدرسه که چهار گنبد و چهار مناره داشته مدرسه ای دو طبقه با معماری بسیار زیبایی می باشد.

چشمه ی ایوب بخارا

حضرت ایوب از پیامبرانی است که احتمالا مزار ایشان در عراق قرار داشته باشد. اما مزاری منسوب به ایشان در بخارا قرار دارد که گفته می شود تیمور لنگ برای رونق بخارا به دروغ این مزار را منسوب به حضرت ایوب کرده است. مزاری دیگری هم منسوب به دانیال نبی به بخارا وجود دارد.این مقبره دارای سه گنبد کوچک و یک گنبد بزرگتر است که در ساخت آن از خشت پخته استفاده شده است.

 آب و هوای بخارا

بخارا تابستان های بسیار داغ و آتشینی دارد تا جایی که دما در دومین ماه تابستان در آن به پنجاه درج سانتیگراد هم می رسد. زمستان های بخارا هم سرد و لرزاننده هستند. میزان بارش سالانه در شهر بخارا اندک است.

منبع: سایت اطلاع رسانی کشورهای مستقل



 

مولفه های فرهنگی: